Χωρίς σχεδιασμό και κοινωνικό έλεγχο, Πράσινη Ανάπτυξη δεν υπάρχει.

Άρθρο του

Κώστα Παπακωνσταντίνου

στην εφημ Βήμα Αιγιάλειας  9/10/2010

ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΘΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ…

Το φιάσκο με τις αιτήσεις για τα φωτοβολταϊκά, «φέσωσε» με 3-4.000 € πολλούς αγρότες, χωρίς ουσιαστικά ελπίδα να αποσβέσουν. Το ΥΠΕΚΑ δήλωσε ότι θα απορροφηθεί μόνο ένα μικρό μέρος της  ενέργειας για την παραγωγή της οποίας έγιναν αιτήσεις. Αυτή η βίαιη αθέτηση της υπόσχεσης για τη εύκολο κέρδος δείχνει παραστατικά το πρόβλημα της «Πράσινης Ανάπτυξης» που ευαγγελίζεται ο Πρωθυπουργός και άκριτα ενστερνίζονται πολλοί.

Εμείς που έχουμε παλέψει δεκαετίες για το περιβάλλον, φυσικά πιστεύουμε πως η πράσινη επιχειρηματικότητα προσφέρει πολλά στην οικονομία. Ωστόσο, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και μια στοιχειώδη αλλαγή νοοτροπίας , η πράσινη επιχειρηματικότητα , που υποτίθεται ότι θα φέρει την πράσινη ανάπτυξη, είναι καταδικασμένη. Όχι μόνο απέχει από εκείνο που θα επιθυμούσαμε εμείς (ας πούμε … οι «οικολόγοι»…) αλλά και αποτελεί  μια (ακόμη) ληστρική επίθεση αρπαγής περιουσίας του ελληνικού λαού. 

Με τις σημερινές συνθήκες, όπου η ανάπτυξη (έννοια ευγενής και θετική) συγχέεται με την με κάθε κόστος οικονομική μεγέθυνση, η πράσινη ανάπτυξη αφήνεται να οδηγήσει κι αυτή σε μια νέα συσσώρευση πλούτου  σε λίγους προνομιούχους . Όσοι άλλοι κερδίσουν κάτι σε χρήματα, θα είναι  επειδή ουσιαστικά θα έχουν εκποιήσει βασικά περιουσιακά τους στοιχεία και κυρίως γη. Αυτό θέλουμε;

Για να συμφέρει το μέσο πολίτη, η  πράσινη επιχειρηματικότητα απαιτεί σχεδιασμό με βάση τις δυνατότητες και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και του περιβάλλοντος σε κάθε περιοχή. Και επειδή η διοίκηση δεν μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο, μόνο ο κοινωνικός έλεγχος μπορεί να δώσει λύση. Έλεγχος που να βασίζεται σε περιβαλλοντικές και οικολογικές αρχές και όχι στο λαϊκισμό. Ο λαϊκισμός αναπόφευκτα θα οδηγήσει στη φιλοσοφία της «αρπαχτής» και σε μια ακόμη «φούσκα», που μάλιστα θα σκάσει πολύ πιο γρήγορα από άλλες.

Η ελπίδα στην περιφέρεια

Η επιτυχία των νέων Δήμων, όπως και πολλά άλλα που αφορούν την καθημερινή ζωή μας, θα κριθούν σε μεγάλο βαθμό από τις νέες εκλεγμένες Περιφερειακές Διοικήσεις.

Άρθρο του

Κώστα Παπακωνσταντίνου

στην εφημ Βήμα Αιγιάλειας  8/10/2010

«Ξέρουν πού πάνε οι υποψήφιοι Δήμαρχοι του Καλλικράτη;» αναρωτιόταν πρόσφατα ο Φάνης Ζουρόπουλος. Μάλλον όχι, αφού δεν βλέπουμε προβληματισμό για τον πολύπλοκο και απαιτητικό ρόλο των νέων Δήμων. Αντίθετα, βλέπουμε (σε … διευρυμένη κλίμακα) την επανάληψη των γνώριμων προεκλογικών «ζυμώσεων», των χιλιοπαιγμένων κλισέ και τη νοσηρή αποδοχή αυτών από την κοινή γνώμη. 

Η δουλειά των νέων Δημοτικών Συμβουλίων θα είναι πολύ δύσκολη. Όσοι «το παλεύουν» λόγω ιδεολογίας, θα διαπιστώσουν ότι δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να κολυμπήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση στα βαθιά. Κάποιοι άλλοι, θα δουν ότι οι δυνατότητες να αποκομίσουν άμεσα προσωπικά οφέλη είναι περιορισμένες (ή, τέλος πάντων, απαιτούν άλλου είδους δεξιότητες από εκείνες του παραδοσιακού «τοπικού παράγοντα»…).

Στο διαφαινόμενο αδιέξοδο, η ελπίδα εμφανίζεται με τον έτερο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης που πλέον είναι η Περιφέρεια. Κατά τη γνώμη μας, βέβαια, η Περιφέρεια δεν αποτελεί «αυτοδιοικητική μονάδα», έτσι τουλάχιστον όπως την εννοούσαμε μέχρι σήμερα, αλλά το ιδανικό πεδίο και κλίμακα άσκησης πολιτικής. Ο ευρωπαϊκός κανόνας είναι ότι οι Περιφέρειες (με διάφορες παραλλαγές ανάλογα με τη χώρα: «κρατίδια», «αυτόνομες περιοχές» κ.λπ.) παίζουν τον κύριο ρόλο σε κρίσιμους τομείς όπως η γεωργία, η βιομηχανία, οι μεταφορές, η ενέργεια, η παιδεία, η υγεία, το περιβάλλον. Το κεντρικό κράτος ασχολείται με γενικότερα θέματα εθνικής οικονομίας, εξωτερικής πολιτικής κ.λπ.

Στην Ελλάδα, μολονότι ο θεσμός της Περιφέρειας απέχει πολύ από το επιθυμητό, διατηρεί τα παραπάνω πλεονεκτήματα. Επιπλέον – για να επανέλθουμε στο θέμα των «Καλλικράτειων Δήμων» - η Περιφέρεια είναι ο κύριος διανομέας των πόρων του ΕΣΠΑ, το οποίο θα αποτελεί την κύρια (για να μην πούμε, τη μοναδική) πηγή χρηματοδότησης των περισσότερων δημοτικών έργων. Αν σε αυτό προσθέσουμε τον κομβικό ρόλο της σε κάθε εναλλακτική αναζήτηση πόρων ή άλλου είδους υποστήριξης, είναι σαφές ότι η Περιφέρεια θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχή ή όχι πορεία των νέων Δήμων.

Φέτος θα υπάρξουν για πρώτη φορά εκλεγμένα Περιφερειακά Συμβούλια. Αυτό προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στους πολίτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτό το πεδίο λήψης σημαντικών αποφάσεων. Θα μπορούμε, θεωρητικά τουλάχιστον, να έχουμε κάποιο λόγο σε πολύ σοβαρά θέματα που αφορούν και τους Δήμους όπως οι προδιαγραφές και οι προτεραιότητες των υπό προκήρυξη προγραμμάτων. Μέχρι τώρα, αυτό ήταν προνομιακό πεδίο για τεχνοκράτες υπαλλήλους και συμβούλους που υπό διάφορες ιδιότητες κατοικοεδρεύανε στις Περιφέρειες και επηρέαζαν τις δράσεις που έφταναν στους τελικούς αποδέκτες - Δήμους και πολίτες.

Φυσικά η κατάσταση στις Περιφέρειες δεν αλλάζει έτσι απλά. Όμως πρέπει να πιστέψουμε στην ιστορική ευκαιρία που θα μας δώσουν οι πρώτες εκλεγμένες Περιφερειακές Διοικήσεις. Για αυτή τη φορά, λοιπόν, δικαιούμαστε να είμαστε ρομαντικοί και να ελπίζουμε ότι θα παίξουν τον κρίσιμο ρόλο τους.

Τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε καραντίνα

Ο Συνδυασμός ΟΙΚΟΛΟΓIΚΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ καταγγέλλει την βαριά απαξίωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Μετά το αδικαιολόγητο και χωρίς μελέτη κλείσιμό τους, δειλά δειλά ανοίγουν ξανά τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όμως η ζημιά στα θεμέλια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι βαρύτατη. Το Υπουργείο, αν και είχε ζητήσει πιεστικά από τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούσαν στα Κ.Π.Ε. να δηλώσουν την επιθυμία να παραμείνουν, δεν ανανέωσε τον Αύγουστο την απόσπασή τους. Έτσι όλα τα Κ.Π.Ε. της Ελλάδας έκλεισαν και οι εκπαιδευτικοί υποχρεώθηκαν να γυρίσουν στα Σχολεία. Η αποσπάσεις τελικά έγιναν τέλη Σεπτεμβρίου, όμως πολλοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν ακόμη επιστρέψει αφού δεν υπάρχουν αναπληρωτές αλλά και λόγω συνέπειας καθώς πολλοί έχουν ήδη αναλάβει πρόγραμμα και τάξεις στα Σχολεία τους. Άλλοι, δε, με «κομμένα φτερά», δεν έχουν διάθεση να επιστρέψουν. Για πρώτη φορά μετά από 19 χρόνια λειτουργίας, τα Κ.Π.Ε. έκλεισαν για σχεδόν ένα μήνα, με ότι αυτό συνεπάγεται (καθυστερήσεις στη συντήρηση, στην καθαριότητα, στον προγραμματισμό εργασιών, στη διεκπεραίωση προσκλήσεων του ΕΣΠΑ, στη διαχείριση λειτουργικών εξόδων κ.λπ.). Στα πέντε Κ.Π.Ε. της Δυτικής Ελλάδας (Ακράτας, Κλειτορίας, Κρεστένων, Μεσολογγίου και Θέρμου) αποσπάστηκαν 24 αντί για 34 εκπαιδευτικοί που υπηρετούσαν πέρσι ενώ πολλοί από αυτούς δεν έχουν ακόμη επιστρέψει.

Ο υποψήφιος Περιφερειάρχης του συνδυασμού «ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ» Κώστας  Παπακωνσταντίνου μετά από επίσκεψη στο Κ.Π.Ε. Ακράτας (όπου είχε υπηρετήσει επί σειρά ετών) δήλωσε: «Είναι σαν να στέρεψε το ποτάμι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για ένα μήνα – η ζωή θα επιστρέψει δύσκολα. Περισσότερο από τα λειτουργικά προβλήματα που δημιούργησε, η στάση του Υπουργείου έπληξε το φιλότιμο, την αξιοπρέπεια και την πίστη των εκπαιδευτικών που υπηρετούσαν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Πώς θα τα κερδίσουμε πίσω αυτά; Ήταν τόσο δύσκολο να βρεθούν έγκαιρα οι 24 εκπαιδευτικοί; Φυσικά όχι. Απλά κανείς δεν νοιάστηκε. Το Υπουργείο έχει πετάξει την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στα σκουπίδια. Μόνη μας ελπίδα είναι μελλοντικά οι αποκεντρωμένες Περιφερειακές Διοικήσεις όπου ελπίζουμε να έχουμε πιο ουσιαστικό λόγο».