Απαράδεκτη η εξαετής παράταση των Λατομείων Αράξου

Λατομεία Αράξου: απαράδεκτη η 6ετής  παράταση

                                                Του Γιώργου Κανέλλη*

ΟΙ παρατάσεις λειτουργίας των Λατομείων Αράξου είναι μια παλιά, πονεμένη ιστορία που κάποιες φορές συνοδεύτηκε και από σκηνές απείρου κάλλους, ου μην αλλά και ωμού εκβιασμού με βαριά μηχανήματα εργολάβων να κλείνουν τους δρόμους της Πάτρας.

Όπως είναι γνωστό τα Λατομεία Αράξου, στο πλαίσιο της ειδικής νομοθεσίας με την οποία ιδρύθηκε το Εθνικό Πάρκο Κοτυχίου Στροφυλιάς, ήτοι της ΚΥΑ 12365 ΦΕΚ 15 της 29-4-2009,  έχουν χαρακτηρισθεί ως «ζώνη ΒΑ», στην οποία προσδίδεται προσωρινός χαρακτήρας μέχρι την 1-1-2011, οπότε και όφειλε να ενταχθεί στην Α΄ Ζώνη (Ζώνη Προστασίας της Φύσης). Αυτό γιατί, τα Μαύρα Βουνά επί των οποίων πραγματοποιείται η λατομική δραστηριότητα, είναι αναπόσπαστο τμήμα του Εθνικού πάρκου, με σημαντικά προστατευτέα αντικείμενα όπως αρπακτικά πτηνά και φυτά που δεν φυτρώνουν αλλού (ενδημικά). Η λειτουργία των λατομείων συνεχίστηκε, προφανώς σε βάρος των σκοπών προστασίας της φύσης της εν λόγω ΚΥΑ, με διαδοχικές αποφάσεις παράτασης, και με αιτιολογικό την «περιβαλλοντική αποκατάσταση» του υπό λατομική εκμετάλλευση χώρου, με την τελευταία από αυτές να λήγει την 31-12-2014.

Κατά την διάρκεια της πολιτικά ταραγμένης (ουσιαστικά προεκλογικής) περιόδου του Δεκεμβρίου 2014,  με το άρθρο 90 του νόμου 4313/ ΦΕΚ Α 261/17-12-2014, αρμοδιότητος Υπ. Μεταφορών ψηφίστηκε εξαετής (!) παράταση της λειτουργίας των Λατομείων Αράξου με στόχο, όπως αναφέρεται στην διάταξη, να «ολοκληρώσουν όλες τις εργασίες διαμόρφωσης του ανάγλυφου και αποκατάστασης - αναδάσωσης των λατομικών χώρων» μέχρι το τέλος του νέου ΕΣΠΑ  (2020).

Για το θέμα αυτό ως επικεφαλής της Οικολογικής Δ. Ελλάδας  καταθέσαμε επερώτηση προς τους αρμόδιους αντιπεριφερειάρχες η οποία συζητήθηκε στην συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτ. Ελλάδας, που έγινε στις 12 Μαρτίου στο Μεσολόγγι.

Η επερώτηση μεταξύ άλλων θέτει τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Προτίθεσθε να προχωρήσετε και σχεδιάζετε κινήσεις για την ανάκληση της παραπάνω διάταξης για την 6ετή παράταση λειτουργίας των Λατομείων Αράξου;
2. Προτίθεσθε να δρομολογήσετε με κατεπείγουσες διαδικασίες την εκπόνηση Μελέτης Αναζήτησης επαρκούς σε δυναμικό εναλλακτικής Λατομικής Ζώνης στην ευρύτερη περιοχή του νότιου τμήματος της Περιφέρειάς μας (Αχαΐα, Ηλεία), από αντικειμενική μελετητική Ομάδα  με ενδεχόμενη πανεπιστημιακή συμμετοχή και με όρους εποπτείας που να διασφαλίζουν τον ανεπηρέαστο χαρακτήρα αυτής;
3. Προτίθεσθε και σχεδιάζετε ενέργειες για την διασφάλιση και άλλων πηγών παροχής αδρανών στην αγορά, όπως είναι η εφαρμογή της νομοθεσίας για την ανακύκλωση των ΑΕΚΚ ή η αξιοποίηση των μεγάλης διαμέτρου φερτών (ογκολίθων) από τις εξόδους των φαραγγιών;

Τι απαντά η Περιφέρεια

Στην απάντησή του ο αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας κ. Γρηγ. Αλεξόπουλος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι:

-          Είναι γνωστό ότι παλαιότερες προσπάθειες για ανεύρεση εναλλακτικής λατομικής ζώνης δεν είχαν τελεσφορήσει

-          Η Περιφέρεια Δ. Ελλάδας θεωρεί υπερβολική τη διάρκεια της παράτασης

-          Έχει προβεί, πριν το τέλος του 2014, σε πρόταση προς το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος για αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής που ερευνά για τον εντοπισμό καταλλήλων για λατομική ζώνη περιοχών και επίσης για αλλαγή των προϋποθέσεων (μείωση αποστάσεων από οικισμούς και άλλα σημεία ενδιαφέροντος). Αντί ικανοποίησης του αιτήματος αυτού είχαμε την γνωστή τροπολογία.

-          Η αρμόδιες υπηρεσίες της περιφέρειας ερευνούν αν οι λατομικές εταιρείες πληρούν και άλλες προϋποθέσεις όπως ληξιπρόθεσμες οφειλές

Τι πρέπει να γίνει

Μετά τα παραπάνω, αλλά και την αρνητική αντίδραση  του ενδιαφερόμενου Δήμου Δυτικής Αχαΐας, είναι φανερό ότι η προκλητικής διάρκειας απόφαση παράτασης δεν μπορεί να γίνει (από την πλευρά του περιβαλλοντικού κινήματος τουλάχιστον) ανεκτή. Αποτελεσματικές και όχι προσχηματικές κινήσεις επιβάλλονται, και σε  κεντρικό και σε περιφερειακό επίπεδο για την δρομολόγηση και υλοποίηση εναλλακτικών λύσεων και θα πάρουμε πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή.

Η πορεία προς την ολική κατεδάφιση των Μαύρων βουνών πρέπει να ανακοπεί.

*Αντιπρόεδρος του Περιφερειακου Συμβουλίου Δ. Ελλάδας

Επικεφαλής της Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας

                               

                                                ----------

 Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα ΤΕΜΠΟ24 :

http://www.tempo24.gr/eidisi/14631/latomeia-araxoy-aparadekti-i-6i-paratasi  

Ομπάμα "καίει" πετρελαιαγωγό!

Ομπάμα «καίει» πετρελαιαγωγό!

Μια ιδιαίτερα αξιοσημείωτη εξέλιξη σημειώθηκε στις 24 Φεβρουαρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά το μέτωπο της κλιματικής αλλαγής, με την σημασία της να ξεπερνάει  τα όρια της χώρας.

Ο πρόεδρος Ομπάμα έθεσε βέτο στην απόφαση του Κογκρέσου να επιτρέψει την κατασκευή του πετρελαιαγωγού Keystone XL που προβλεπόταν να διασχίσει κάθετα τις ΗΠΑ από τις πισσούχες άμμους της Alberta του Καναδά μέχρι το Χιούστον του Τέξας, περνώντας μέσα και προκαλώντας σημαντική ζημιά σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές όπως η περιοχή Sand Hills Nebraska .

Μετά από μια διαμάχη που κρατά από το 2010, η κίνηση του Ομπάμα να θέσει βέτο αποτελεί σοβαρό πλήγμα εναντίον του λόμπυ των ορυκτών καυσίμων και σοβαρότατη ενθάρρυνση του κινήματος για στροφή του ενεργειακού  μοντέλου των Ηνωμένων Πολιτειών –με ότι αυτό συνεπάγεται σε διεθνή επιρροή- προς ένα ενεργειακό μείγμα με μειούμενη συμμετοχή των ορυκτών καυσίμων και αύξουσα αυτήν των Ανανεώσιμων Πηγών και της Εξοικονόμησης.  Αυτό γιατί, φαίνεται απίθανο να ανατραπεί το βέτο στο Κογκρέσο γιατί πλέον απαιτείται πλειοψηφία 2/3, που δεν είναι εφικτή. Ήδη οι οργανώσεις που είχαν την πρωτοβουλία για την μεγάλη διεθνής εκστρατεία υπογραφών και κάθε είδους εκδηλώσεων που στήριξε τον Ομπάμα στην απόφαση αυτή, πανηγυρίζουν αφενός  πιέζουν αφετέρου για ολική απόρριψη του σχεδίου του αγωγού Keystone.

Αυτό που αξίζει να υπογραμμιστεί είναι η ιδιαίτερα θετική επιχειρηματολογία της εφημερίδας New York Times στο κύριο άρθρο της για το θέμα, που μεταξύ άλλων λέει: «…η μη κατασκευή ενός πετρελαιαγωγού σημαίνει ότι περισσότερο πετρέλαιο και επομένως περισσότερο διοξείδιο του άνθρακος θα παραμείνει στο υπέδαφος. Αυτός είναι ο κύριος λόγος να πούμε όχι…». Αυτό ακριβώς, δηλαδή, που δεν θέλουν να ακούνε οι πολυεθνικές των ορυκτών καυσίμων: ότι οι business τους δεν έχουν μόνο βαριές σημειακές επιπτώσεις στο περιβάλλον αλλά είναι ασύμβατες με την ιστορική ανάγκη ν’ αναχαιτισθεί η κλιματική αλλαγή.

Να προσθέσουμε ότι η ανακάλυψη τεράστιων ποσοτήτων (τρισεκατομμύρια βαρέλια) από πετρέλαιο από τις «βρώμικες» πισσούχες άμμους, ιδίως στον Καναδά ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ του να αφήσουμε το μεγαλύτερο μέρος των ορυκτών καυσίμων κάτω από τη γη.

Πρέπει να κάνουμε την στροφή στις ΑΠΕ όχι γιατί τα ορυκτά καύσιμα που απομένουν είναι λίγα αλλά ακριβώς γιατί είναι επικίνδυνα πολλά.

                                                                                Γιώργος Κανέλλης

H διακεκομμένη γραμμή στο χάρτη είναι η νέα, πρόσθετη όδευση του αγωγού στην οποία ο Ομπάμα έθεσε veto.

Οικολογική σοφία αντί τεχνικής υπεροψίας

Εμείς και οι «θεομηνίες»

Η τοποθέτηση της Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας στην ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της 5-2-15 για τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα 

                                                            

Όπως έχουμε και άλλες φορές πει δεν δεχόμαστε ως επιτυχή τον όρο «θεομηνία».

Οι καταστροφές που προκαλούνται από ακραία καιρικά φαινόμενα όπως αυτά του τέλους της προηγούμενης εβδομάδας και πιθανότατα και αυτά που θα φέρουν οι επόμενοι νοτιάδες δεν είναι «εκ θεού» αλλά  συνάρτηση του βαθμού αγνόησης των χαρακτηριστικών των εδαφών και της διαμόρφωσής τους από τον κύκλο του νερού.

Επομένως, έστω και αν φανεί κάπως θεωρητικό θέλω να υπογραμμίσω καταρχάς την ανάγκη σε ότι αφορά τις επεμβάσεις μας στο έδαφος να αφήσουμε πίσω μας την τεχνολογία και να ενεργούμε με βάση την οικολογική σοφία.

Ειδικότερα επ’ αυτού υπογραμμίζω την ανάγκη να μην επαναπαυθούμε σε εκτιμήσεις επί των χρονικών κύκλων επαναφοράς ακραίων καιρικών φαινομένων που στηρίζονταν σε δεδομένα του παρελθόντος αλλά να λάβουμε υπόψη τον παράγοντα της κλιματικής αλλαγής, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας είναι η περαιτέρω ακροποίηση των φαινομένων που σχετίζονται με τον κύκλο του νερού. Πιο πρακτικά αυτό σημαίνει ότι έχουμε σοβαρούς λόγους όχι να πλησιάσουμε αλλά να απομακρύνουμε κι άλλο την δόμηση από τις ακτές γιατί τόσο η ισχύς των κυμάτων όσο και η στάθμη του θαλασσινού νερού ανέρχονται.

Ας αναγνωρίσουμε πάντως ότι τα πρόσφατα καταστροφικά φαινόμενα ήταν πράγματι ασυνήθιστα: με πάνω από 350 χιλιοστά νερό σε δύο 24ωρα έχουμε έναν όγκο νερού που αντιστοιχεί σε πάνω από 4 συνήθεις μήνες.

Μετά από αυτή την γενική αλλά απολύτως αναγκαία τοποθέτηση στο θεμελιώδες επίπεδο προχωρώ στα επί μέρους.

Κατολισθήσεις

Όσο δυσάρεστοι και αν χρειάζεται να γίνουμε ως αρχές πρέπει να πούμε, χωρίς ωραιοποιήσεις, οδυνηρές αλήθειες σε ότι αφορά εδάφη ακατάλληλα για δόμηση. Στο παρελθόν είχαμε λόγω κατολισθήσεων που οφείλονταν σε πίεση εκτάκτων καιρικών φαινομένων επί ασταθών εδαφών, αποφάσεις για μετακινήσεις ολόκληρων χωριών και σωστά. Αναφέρω τα παραδείγματα της Καλλιθέας έξω από την Πάτρα και του Καλλίκωμου στον δρόμο Πύργου Κυπαρισσίας, ενός χωριού που αρχικά βρισκόταν υψόμετρο.

Πρόταση : να επιθεωρηθούν συνολικά τα εδάφη όπου είχαμε κατολισθητικά φαινόμενα και στις περιπτώσεις που θα κριθεί τα εδάφη είναι ασταθή να ληφθούν χωρίς συμβιβασμούς αποφάσεις μη περαιτέρω έκδοσης αδειών ή και οργανωμένης μεταφοράς των κατοίκων.

Διαβρώσεις ακτών

Παραλίες στην περιοχή του Δ. Πατρέων όπως Αγυιά, Ρίο, παραλίες στην Δυτική Αχαΐα αλλά και σε άλλες περιοχές αντιμετώπισαν τα απολύτως αναμενόμενα προβλήματα διάβρωσης.

Παράλληλα με τα άμεσα διορθωτικά μέτρα, τώρα είναι η ώρα να μιλήσουμε για ριζικότερες λύσεις με μεταφορά ασφαλτόδρομων που βρίσκονται εντελώς κυριολεκτικά πάνω στη θάλασσα, προς τα μέσα απελευθερώνοντας χώρο για την εκτόνωση των κυμάτων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και βεβαίως τη δημιουργία παραλίας.

Πλημμυρικά φαινόμενα

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι ευρείες κοίτες των ποταμών, που μπορεί για χρόνια να μένουν στεγνές δεν μπορεί να επιτρέπεται να γίνονται πεδίο εύκολων καταπατήσεων και στη συνέχεια να έχουμε πιεστικά αιτήματα για όλο και ψηλότερα αναχώματα, για όλο και μεγαλύτερες στενώσεις των κοιτών. Όπως προείπαμε φαινόμενα περιόδου επαναφοράς 50ετίας μπορεί να συμβαίνουν πλέον, λόγω της κλιματικής αλλαγής, ανά 10 ή 15 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι συμβιβασμοί με καταπατήσεις ή με λάθος καλλιέργειες (πχ δεντροκαλλιέργειες σε ευρείες κοίτες) θα πληρώνονται όλο και πιο ακριβά Τα πλημμυρικά πεδία των ποταμών, του Αλφειού πχ ή του Πηνειού είναι ο φυσικός τρόπος εκτόνωσης σε ακραίες καταστάσεις και πρέπει να γίνονται σεβαστά γιατί αυτό είναι το συμφέρον προστασίας γεωργικών εκτάσεων και οικισμών.

Πηνειός

Ειδικότερα για τον Πηνειό και παρότι τα θυροφράγματα πράγματι χρησιμοποιήθηκαν για την ελεγχόμενη παροχέτευση των υπερβαλλουσών ποσοτήτων υδάτων, είναι η στιγμή να μιλήσουμε για την εγκατάλειψή τους, που μεταξύ άλλων, σύμφωνα με τα στοιχεία των υπηρεσιών μας, λόγω του ότι δεν κλείνουν καλά, έχουν απώλεια 1 κυβικό το δευτερόλεπτο, ποσότητα που θα ‘φτανε για να αρδεύσουμε τη Δυτική Αχαΐα. Και για το λόγο αυτό και για την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας τους σε ακραίες συνθήκες, επιβάλλεται να πιέσουμε και πάλι αποτελεσματικά ώστε η ακινησία γύρω από το πρόβλημα να παύσει.

Κοιλάδα του Αχελώου

Θεωρώ απολύτων επιβαλλόμενη  την ταχεία αλλά με όλες τις αναγκαίες προδιαγραφές  επισκευή των ζημιών που υπέστησαν τα ιστορικά γεφύρια της Τέμπλας και του Καταφυλλίου – Αυλακίου. Επίσης είναι ανάγκη όχι μόνο να αποζημιωθούν οι αγρότες, της περιοχής των Στενών του Αχελώου,  των οποίων τα χωράφια υπέστησαν ζημιές από την πρόσφατη πλημμύρα αλλά και να τους υπερασπισθούμε έναντι της ιδιοκτησίας του κατάντη του ιστορικού γεφυριού του Αυλακίου Υ/Η φράγματος της ΤΕΡΝΑ, η λειτουργία του οποίου είναι σοβαρός παράγοντας κατακράτησης φερτών υλικών που σκεπάζουν σε μόνιμη βάση τα παρακείμενα χωράφια, και τα αχρηστεύουν, με τους αγρότες να αντιμετωπίζουν μόνιμη άρνηση αποζημίωσης και δικαστικές διώξεις.

Προτείνω επίσης όλα τα παλαιότερα έργα υποδομών, ιδίως ποτάμιες γέφυρες με εγνωσμένης ιστορικής και αισθητικής αξίας να επιθεωρηθούν ώστε να μην εντοπίζουμε φθορές και τρωτά σημεία έγκαιρα   Σημειώνω ότι η γέφυρα της Πλάκας στη γειτονική μας Ήπειρο, έπεσε παρότι έγκαιρα είχαν εντοπισθεί τα προβλήματα υπόσκαψης των βάθρων της.

Ρέματα που περνούν από πόλεις

Ο κίνδυνος που διέτρεξε η Ζαχάρω δείχνει ότι  όχι μόνο στην περίπτωση του ρέματος που την διασχίζει, αλλά σε κάθε ανάλογη να διασφαλίζουμε με τακτικούς ελέγχους ρουτίνας ότι τουλάχιστον  οι είσοδοι σκεπασμένων ρεμάτων,  είναι καθαρισμένες.

Προτάσεις

Γενικότερα υπογραμμίζουμε την ανάγκη να εξετάσουμε, με βάση και την εμπειρία ζημιών και καταστροφών από τα πρόσφατα φαινόμενα, με αυστηρότερο μάτι τις επεμβάσεις στις κοίτες των ποταμών σε ότι αφορά την τροποποίηση των περιοχών απόθεσης φερτών, τις διαβρώσεις των ακτών που προκαλείται εμμέσως αλλά και τις στενώσεις κοιτών που επιδεινώνουν την καταστροφική επίπτωση των πλημμυρών. Μια γενική επιθεώρηση των κοιτών των ποταμών ώστε να δούμε που τεχνικές επεμβάσεις αυξάνουν τον κίνδυνο πλημμυρών είναι αναγκαία.

Θεωρώ αναγκαίο να πιέσουμε για να ανακοπεί και αντιστραφεί η πορεία υποβάθμισης υπηρεσιών όπως το ΙΓΜΕ, πολύτιμος φορέας επιστήμης και εμπειρίας για την έγκαιρη διάγνωση αστοχιών των εδαφών μας.

Υπογραμμίζω ακόμη την ανάγκη να βλέπουμε τα πλημμυρικά φαινόμενα ολιστικά, ως παραγόμενα δηλαδή στο σύνολο της λεκάνης απορροής  και όχι μόνο στην κοίτη και επομένως να ρίξουμε βάρος στα έργα ορεινής υδρονομίας (μικροφράγματα ανάσχεσης στα ανάντη, έλεγχος υπερβόσκησης και συναφή). Οι πλημμύρες αντιμετωπίζονται από τα πάνω, όπως λέει φίλος γεωλόγος.

Συμπερασματικά: Χρειάζεται να πάψουμε να υποτιμούμε τις συνέπειες των επεμβάσεων μας στη φύση, χρειαζόμαστε λιγότερη τεχνική αλαζονεία και απληστία και περισσότερη οικολογική σοφία και σεβασμό των ισορροπιών που οι φυσικοί κύκλοι δημιούργησαν.

Γιώργος Κανέλλης

Αντιπρόεδρος Περιφ. Συμβουλίου Δ. Ελλάδος

Επικεφαλής της Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας

Φωτογραφία: το φράγμα του Αλφειού