Το Λιμάνι του Αιγίου: κριτική τοποθέτηση

Το λιμάνι που (δεν) θα χρειαστούμε

Το νέο λιμάνι Αιγίου ανήκει σε μια μακρά σειρά δήθεν αναπτυξιακών έργων που στην πραγματικότητα δεν έχουν οικονομικό όφελος.

Σύντομα ολοκληρώνεται το νέο λιμάνι του Αιγίου. Ωστόσο, με εξαίρεση τους γλάρους, που ήδη βρήκαν έναν άνετο χώρο για ξεκούραση, κανείς δεν φαίνεται να έχει σχέδια χρήσης του έργου. Σχεδιάζεται, μάλιστα, ημερίδα όπου θα κατατεθούν απόψεις αξιοποίησης του νέου λιμένα... 

Εύλογο είναι το ερώτημα: «πρώτα κάνεις το έργο και μετά αναρωτιέσαι σε τι θα σου χρειαστεί;». Ακόμη και στο απίθανο σενάριο όπου ολοκληρωθούν τα συμπληρωματικά έργα (σύνδεση με την εθνική οδό, χερσαίες εγκαταστάσεις κ.λπ.) δύσκολα θα χρησιμεύσει σε κάτι το νέο έργο.

Ας θέσουμε αντικειμενικά κάποια ερωτήματα:

1. Υπήρχε αληθινή ανάγκη για νέο λιμάνι; Είχε αυξηθεί ή σχεδιαζόταν να αυξηθεί τόσο πολύ η κίνηση των πλοίων; Η τοπική κοινωνία απαιτούσε επέκταση του λιμανιού;
2. Στα πλαίσια ποιου σχεδιασμού έγινε το έργο; Μήπως οι πόροι θα μπορούσαν να είχαν επενδυθεί σε άλλη πιο αναγκαία δράση;
3. Πώς είναι δυνατόν να εγκρίνονται τέτοιες σοβαρές «αναπτυξιακά» παρεμβάσεις χωρίς ένα στοιχειώδες business plan (τη στιγμή που μια επιχείρηση περνά «από σαράντα κύματα» για να πάρει μια επιχορήγηση);

Το νέο λιμάνι Αιγίου αποτελεί κλασσικό παράδειγμα του πώς ξοδεύτηκαν αμέτρητα δισεκατομμύρια στις προηγούμενες δεκαετίες: Σε έργα με εντυπωσιακό τίτλο αλλά μηδενική αξία για την οικονομία. Με μεγάλο εργολαβικό όφελος αλλά χωρίς αντίκρισμα στην κοινωνία.

Φυσικά έγιναν και χρήσιμα έργα με τους ευρωπαϊκούς πόρους. Όμως, κάτω από εύηχους τίτλους «αναπτυξιακών» ή κοινοφελών δράσεων όπως δρόμοι, λιμάνια, πλατείες κ.λπ. έγιναν και πολλά «αδέσποτα» έργα χωρίς χρησιμότητα – εκτός φυσικά από ότι αφορούσε στον κατασκευαστικό κλάδο.

Δεν είναι θύμα της κρίσης το νέο λιμάνι Αιγίου. Είναι θύμα της νοοτροπίας που μας έφερε στην κρίση. Όπου χωρίς σχεδιασμό, χωρίς ιεράρχηση προτεραιοτήτων, χωρίς πλάνο για το πού βαδίζουμε, εντάσσαμε έργα με μόνο στοιχείο έναν ελκυστικό τίτλο, ένα στερεότυπο αναπτυξιακό κλισέ.

Τα έργα αυτά δεν φέρνουν «ανάπτυξη» παρά μόνο αδιέξοδα. Θα τα δούμε με το νέο μας λιμάνι…

Κώστας Παπακωνσταντίνου

Περιφερειακός Σύμβουλος, Γραμματέας Περιφερειακού Συμβουλίου

Φεβρουάριος 2013

Άρθρο του Κ. Παπακωνσταντίνου για τις αναπλάσεις κοινοχρήστων χώρων

ΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ: ΟΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΏΡΟΙ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

Οι κοινόχρηστοι χώροι πρέπει να σχεδιάζονται για να χρησιμοποιούνται μαζικά από τους πολίτες – όχι για «φιγούρα».

Μια μητέρα σε συνοικία της Πάτρας το έθεσε απλά: «Δεν βγάζω τα παιδιά βόλτα επειδή δεν μου περισσεύουν δύο ευρώ. Κάπου πρέπει να κάτσω. Κάτι πρέπει να τους πάρω». Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα στις σύγχρονες ελληνικές πόλεις: η έλλειψη κοινόχρηστων χώρων και η μετατροπή τους σε εμπορικές ζώνες.

Επί 20-30 χρόνια «ανάπτυξης» αυτό δεν μας πείραζε. Τι κι αν δεν υπήρχαν πλατείες; Υπήρχαν καφετέριες και παιδότοποι. Τι κι αν οι κοινόχρηστοι χώροι είχαν καταληφθεί από μαγαζιά; Είχαμε χρήματα να ξοδέψουμε. Τι κι αν δεν υπήρχε χώρος για περίπατο; Είχαμε γυμναστήρια κ.ο.κ.

Αυτή η κατάσταση τελείωσε αναγκαστικά, λόγω οικονομικής κρίσης. Τώρα οι κοινόχρηστοι χώροι πρέπει να γίνουν ξανά αυτό που υποτίθεται ότι είναι: χώροι όπου οι πολίτες μπορούν να περνούν ώρες για περίπατο, κουβέντα, χαλάρωση, παιχνίδι, κουτσομπολιό, φλερτ ή οτιδήποτε άλλο χωρίς να χρειάζεται να δαπανήσουν χρήματα.

Ας συγκρίνουμε τους δικούς μας κοινόχρηστους χώρους με εκείνους ευρωπαϊκών πόλεων. Στους δικούς μας (πλατεία Αγ. Λαύρας, Ψηλαλώνια, Λιμάνι) μόνη επιλογή είναι να κάτσεις σε κάποιο μαγαζί, αφού τα καλύτερα μέρη έχουν καταληφθεί από αυτά Αυτό είναι εξαναγκασμός και κακώς αποκαλείται «ανάπτυξη», αφού οι πολίτες πληρώνουν. Αντίθετα, στους ευρωπαϊκούς υπάρχουν άπειρες επιλογές (χώροι περιπάτου, πικνίκ, άφθονα παγκάκια, σκιά κ.λπ.) για αξιοπρεπή έξοδο χωρίς να χρειαστεί να ξοδέψεις τίποτα. Αυτό είναι πολιτισμός και ανάπτυξη χωρίς εισαγωγικά.

Και φτάνουμε στο περιβόητο πρόγραμμα αστικών αναπλάσεων: Σχεδιασμένο (όπως όλο το ΕΣΠΑ) σε εποχές «παχιών αγελάδων», είχε ως στόχο τη «μόστρα»  και όχι τον πολίτη-χρήστη. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Τώρα χρειάζονται χώροι όπου οι πολίτες θα περνούν το χρόνο τους χωρίς να αναγκάζονται να ξοδέψουν. Η σκιά, το πόσιμο νερό, η πρόσβαση για καροτσάκια και Α.Μ.Ε.Α., τα άφθονα σημεία για ανάπαυση και συναντήσεις, οι ασφαλείς χώροι περιπάτου, η ευκολία και οικονομία στη συντήρηση και την καθαριότητα είναι πιο σημαντικά από ένα εντυπωσιακό σκηνικό που δεν χρησιμοποιεί κανείς.

Τέτοιες απλές κινήσεις έχουν τεράστιο κοινωνικό όφελος και βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της οικονομικής ανέχειας. Αν δεν εστιάσουν στην εξυπηρέτηση του καθημερινού πολίτη, οι αστικές αναπλάσεις θα γίνουν μία ακόμη επιδρομή δαπανηρών πλακοστρώσεων – θλιβερός επίλογος μιας εποχής που τελειώνει.

Κώστας Παπακωνσταντίνου

Περιφερειακός Σύμβουλος

Γραμματέας Περιφερειακού Συμβουλίου 

Να σεβαστούμε τους υγροτόπους μας !

Οικολογική Δυτική Ελλάδα

Πάτρα 1 Φεβρουαρίου 2013

Οι Υγρότοποι μας δίνουν πολλά, πρέπει να τους σεβαστούμε!

2 Φεβρουαρίου - Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων (2 Φεβρουαρίου) είναι σημαντική ευκαιρία να στοχαστούμε τη σχέση μας με τις πολύτιμες αυτές φυσικές περιοχές, πολύτιμες τόσο για την άγρια ζωή όσο και για την ανθρώπινη κοινωνία.

Η καλύτερη και πιο συμφέρουσα και από παραγωγική άποψη διαχείριση των υγροτόπων μας (λιμνών, ποταμών, βάλτων, υγρολίβαδων) είναι αυτή που τους βλέπει πρωτίστως ως οικοσυστήματα, ως θεμέλιο, δηλαδή, της βιοποικιλότητας, της άγριας ζωής.

Για την ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ αυτή η θέση είναι βάση κάθε σχετικής μας δράσης και δημόσιας τοποθέτησης μέσα και έξω από το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας. Αυτό γιατί, η οικολογική ισορροπία και διατήρηση ακμαίας της πλούσιας ζωής που στηρίζεται στους υγροτόπους, είναι ο καλύτερος τρόπος για να είναι στη μακροχρόνια διάθεσή μας και οι παραγωγικές δυνατότητές τους.

Με αφετηρία λοιπόν τη θεμελιώδη αυτή τοποθέτηση, σε μια περιφέρεια με τον μεγαλύτερο υγροτοπικό πλούτο της χώρας (Εθνικά Πάρκα Μεσολογγίου – Αιτωλικού, Στροφιλιάς – Κοτυχίου, Χελμού Βουραϊκού, Αμβρακικού, ποταμοί της σημασίας του Αχελώου, του Εύηνου, του Αλφειού, του Πηνειού, λίμνες όπως η Τριχωνίδα και η Λυσιμαχεία και πολλά ακόμη) λέμε :

ΝΑΙ στην εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης των υδατικών μας πόρων

ΝΑΙ στην πλήρη εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα νερά

ΝΑΙ στην αειφορική αλιεία με ήπια μέσα και τη βιολογική γεωργία στους υγροτόπους

ΝΑΙ στην παρατήρηση της φύσης, τον ήπιο οικοτουρισμό, την περιβαλλοντική εκπαίδευση στους υγροτόπους

ΝΑΙ στον επαναπλημμυρισμό υγροτόπων που αποξηράνθηκαν όπως η Μουριά και η Αγουλινίτσα

ΝΑΙ σε Φορείς Διαχείρισης με ισχυρές αρμοδιότητες ελέγχου και σχεδιασμού

Αλλά,

ΟΧΙ στη ρύπανση και χρήση των υγροτόπων ως χωματερών

ΟΧΙ στο κυνήγι στις υγροτοπικές περιοχές

ΟΧΙ σε περισσότερα φράγματα στους μεγάλους ποταμούς μας

ΟΧΙ στην ανοχή της αυθαίρετης δόμησης που υποβάθμισε περιοχές όπως η Τουρλίδα

ΟΧΙ στην καταστροφική αλιεία, όπως η χρήση δυναμιτών στην Τριχωνίδα

ΟΧΙ στην εκτροπή ποταμών έξω από την λεκάνη απορροής τους

ΟΧΙ στις υπεραντλήσεις υδάτων

ΟΧΙ στις αμμοληψίες ιδίως των λεπτόκοκκων υλικών που χτίζουν τις ακτές μας

Η διαφύλαξη των υγροτόπων μας ως οικοσυστημάτων αλλά και ως υδάτινων πόρων δεν είναι απλώς αναγκαία από πλευράς περιβαλλοντικής ευαισθησίας, είναι θεμελιώδης  όρος για τη γενικότερη βιωσιμότητα και ευημερία της περιφέρειάς μας.

Αξίζει να μπει σε απόλυτη προτεραιότητα. Αξίζει κάθε κοινωνικό και θεσμικό αγώνα.

Κώστας Παπακωνσταντίνου

Περιφ. Σύμβουλος - ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ

Γραμματέας Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτ. Ελλάδας.